Hoe afschrijven van investeringen je geld oplevert

Als ondernemer kom je de term afschrijven vast weleens tegen. Maar wat betekent het precies, wanneer moet je afschrijven en hoe bereken je het bedrag? In dit artikel lees je stap voor stap hoe afschrijven werkt, vanaf welk bedrag het verplicht is en in hoeveel jaar je bijvoorbeeld inventaris moet afschrijven. Ook vind je hier de belangrijkste afschrijvingsmethoden met duidelijke voorbeelden.

Wat is afschrijven?

Afschrijven betekent dat je de aanschafkosten van een bedrijfsmiddel uitsmeert over de gebruiksjaren. Je schrijft dus elk jaar een deel af. Daarmee neem je elk jaar een stukje waardeverlies van de investering op in je boekhouding. Met afschrijven:

Met afschrijven verlaag je de waarde van je activa op de balans

Daarnaast verlaag je met afschrijven ook de waarde van de activa op je balans. Je laptop, auto of machine wordt tenslotte ieder jaar minder waard. In je winst- en verliesrekening neem je die waardedaling op als kosten. Veel ondernemers zetten deze afschrijvingskosten apart, zodat ze na verloop van tijd genoeg geld hebben gereserveerd om het bedrijfsmiddel te vervangen.

Waarom moet je afschrijven?

De Belastingdienst verplicht je om bedrijfsmiddelen die meerdere jaren meegaan af te schrijven. Zo mag je de kosten niet in één keer aftrekken in het jaar dat je het bedrijfsmiddel koopt. Je moet de kosten verdelen over de jaren dat je het middel gebruikt. Dit geeft een realistischer beeld van je winst en zorgt voor eerlijke belastingheffing.

Vanaf welk bedrag moet je afschrijven?

Niet elke aankoop is een investering. De drempel van de Belastingdienst is € 450 (excl. btw):

Afschrijvingsregels: hoe bereken je afschrijving?

Formule afschrijving berekenen:

(aanschafkosten – restwaarde) ÷ gebruiksduur = jaarlijkse afschrijving

In hoeveel jaar schrijf je bedrijfsmiddelen af?

De gebruiksduur van een investering verschilt per type bedrijfsmiddel. Zo geldt voor inventaris dat de afschrijving meestal tussen de 5 en 10 jaar ligt. Voor laptops en smartphones rekent de Belastingdienst vaak 3 tot 5 jaar, een auto van de zaak schrijf je doorgaans in 5 jaar af, en machines vaak in 10 jaar. Bedrijfspanden hebben een nog langere afschrijvingstermijn: soms tientallen jaren, tot aan de fiscale bodemwaarde (bijvoorbeeld 50% van de WOZ-waarde).

Zelf de gebruiksperiode vaststellen

Je mag zelf bepalen of een bedrijfsmiddel bijvoorbeeld drie, vier of vijf jaar meegaat als je dat goed kunt onderbouwen. Voor een smartphone van de zaak kan dat bijvoorbeeld drie jaar zijn, omdat deze in de praktijk sneller veroudert. Bij twijfel gaat de Belastingdienst uit van een minimale gebruiksduur van vijf jaar.

Restwaarde bij afschrijven

De meeste bedrijfsmiddelen schrijf je in vijf jaar volledig af, zonder restwaarde. Denk aan laptops, telefoons, bureaustoelen. Toch zijn er ook bedrijfsmiddelen die wel een restwaarde hebben. Bijvoorbeeld een bestelbus van de zaak die na vijf jaar nog waarde heeft als occasion of machine waarvan je de onderdelen na tien jaar los kunt verkopen. Voorbeeld afschrijven zonder restwaarde

Voorbeeld afschrijven met restwaarde

Let op: De Belastingdienst kan de inschatting van de restwaarde toetsen. Stel je de restwaarde onrealistisch laag vast (waardoor je te veel afschrijft), dan kan dit worden gecorrigeerd.

Vanaf wanneer begin je met afschrijven?

Je schrijft pas af vanaf het moment dat je het bedrijfsmiddel daadwerkelijk in gebruik neemt. Dat kan dus later in het jaar zijn dan het moment van aanschaf. In dat eerste jaar schrijf je dan alleen de resterende maanden af.

Voorbeeld: stel je koopt op 1 oktober een smartphone die je in vijf jaar moet afschrijven. De jaarlijkse afschrijving is € 200. Omdat je het toestel pas in het laatste kwartaal van het jaar gebruikt, mag je in dat eerste jaar alleen drie van de twaalf maanden afschrijven:

3/12 × € 200 = € 50

Vanaf het volgende boekjaar schrijf je wel jaarlijks het volledige bedrag van € 200 af, totdat de gebruiksduur voorbij is.

Welke afschrijvingsmethoden zijn er?

De lineaire methode is veruit de meest gebruikte manier van afschrijven. In sommige gevallen wordt ook degressief afschrijven toegepast.

1. Lineair afschrijven (meest gebruikt)

De lineaire methode is veruit de meest gebruikte manier van afschrijven. In sommige gevallen wordt ook degressief afschrijven toegepast.

Voorbeeld:

Degressief afschrijven

Voorbeeld: je koopt een auto voor de zaak met een cataloguswaarde van € 20.000. In plaats van elk jaar hetzelfde bedrag afschrijven, schrijf je jaarlijks 25% van de boekwaarde van dat jaar af.

Willekeurig afschrijven

Willekeurig afschrijven is geen afschrijvingsmethode maar een fiscale regeling. Het betekent dat je zelf mag bepalen hoeveel en wanneer je een investering afschrijft. Je mag dus afwijken van de standaardregels. Dit geeft ruimte om de afschrijving te versnellen (en direct meer belastingvoordeel te pakken) of juist te vertragen.

Voor wie geldt willekeurig afschrijven?

Startende ondernemers

Milieu-investeringen (VAMIL)

Voorbeeld willekeurig afschrijven met VAMIL:

Stel je koopt een elektrische bakfiets voor je bedrijf voor € 5.000 (excl. btw). Dit milieuvriendelijke bedrijfsmiddel staat op de Milieulijst 2025. De gebruiksduur is vijf jaar, zonder restwaarde.

Bovendien kun je dit vaak combineren met de MIA (milieu-investeringsaftrek), wat extra fiscaal voordeel oplevert.

Hoe werkt afschrijving voor zzp’ers?

Uitzonderingen: wat mag je niet willekeurig afschrijven?

Ook als zzp’er geldt: bedrijfsmiddelen boven € 450 moet je activeren op je balans en afschrijven. Meestal gebruik je de lineaire methode, omdat die eenvoudig en overzichtelijk is. Tip: zet de afschrijvingskosten apart op een zakelijke spaarrekening. Zo heb je budget om later je laptop, auto of machine te vervangen.

Kies als starter voor een gezonde financiële basis

Voor startende ondernemers is het goed om te beseffen dat afschrijven maar één onderdeel is van een gezonde financiële basis. Ook zaken als investeren, reserveren, belastingen en liquiditeit spelen een rol in hoe goed je voorbereid bent.

Bron: MKB Servicedesk | Illustratie: misign ontwerp | Leestijd: 6 minuten